60 PREGUNTES VALIDADES
FAQ · IA en l’empresa
Cerca local dins del corpus validat. Sense bot, RAG ni generació externa.
60 preguntes
FIN-01 · ENTENDRECom pot ajudar la IA a entendre per què venem més però tenim menys caixa?
Pot connectar vendes, marge, circulant i caixa i proposar una explicació traçable; necessita dades conciliades i no ha de confondre creixement amb generació de caixa.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-02 · ENTENDREQuina diferència hi ha entre facturació, resultat i caixa?
Són magnituds diferents; la IA pot ajudar a explicar-ne els ponts, però la font comptable i de tresoreria ha d’estar reconciliada.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-03 · ENTENDRECom pot la IA analitzar desviacions contra pressupost?
Pot comparar real, pressupost i període comparable, quantificar diferències i ordenar possibles drivers; cal separar causa demostrada d’hipòtesi.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-04 · VERIFICARCom sé si una resposta financera generada per IA és fiable?
Exigeix període, fonts, fórmula, conciliació, excepcions i evidència. Si no pot citar la base del càlcul, no s’ha de considerar verificada.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-05 · PREPARARPot la IA preparar un reporting mensual per a Direcció?
Sí, pot estructurar indicadors, comentaris i preguntes, però els totals i definicions han de provenir d’un model controlat.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-06 · MESURARQuins indicadors hauríem de revisar per entendre la caixa?
Caixa, clients, vençut, inventari, proveïdors, NOF i dies operatius poden orientar l’anàlisi; els indicadors exactes depenen del model de negoci.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-07 · ENTENDREPot la IA detectar quins clients expliquen l’augment del saldo pendent?
Sí, si existeixen factures, venciments i cobraments; saldo de client no és igual a morositat.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-08 · VERIFICARPot la IA identificar factures vençudes?
Sí, amb emissió, venciment, cobrament i data de tall; una factura vençuda no és automàticament incobrable.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-09 · ANTICIPARCom pot ajudar la IA en tresoreria?
Pot preparar previsions i sensibilitats a partir de fluxos i drivers; no ha de donar per fet cobraments futurs ni finançament disponible.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-10 · ANTICIPARPot la IA estimar quina caixa necessitarem els propers mesos?
Pot construir escenaris si definim vendes, marge, circulant i altres fluxos; el resultat és una estimació condicionada per hipòtesis explícites.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-11 · DECIDIRCom pot la IA ajudar a prioritzar entre cobrar, reduir inventari o buscar finançament?
Pot comparar impactes i dependències, però la prioritat final requereix informació operativa, riscos i autorització humana.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-12 · ENTENDREPot la IA explicar per què cau el marge?
Pot descompondre preu, cost, mix, client, canal o família si les dades ho permeten; no ha d’atribuir causalitat sense evidència.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-13 · ENTENDRECom pot la IA ajudar a analitzar inventari?
Pot mesurar valor, evolució i concentració; sense demanda futura, lots o caducitat no pot afirmar obsolescència ni estalvi realitzable.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-14 · VERIFICARCom evitem que la IA compti dues vegades un cost?
Definint el model, regles de conciliació i comprovacions automàtiques; a ALBOR el cost variable de servei ja està dins de Logística.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-15 · PREPARARPot la IA preparar un briefing d’una pàgina per Direcció?
Sí, si se li exigeixen fets, magnitud, evidència, hipòtesi o dada pendent i acció següent.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-16 · PROTEGIRQuines dades financeres no hauríem de compartir amb qualsevol eina d’IA?
Dades sensibles, personals, bancàries, contractuals o confidencials només s’han d’utilitzar en entorns autoritzats i amb minimització adequada.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-17 · EXECUTARLa IA pot autoritzar o executar un pagament?
Només en sistemes dissenyats amb identitat, permisos, segregació, controls i autorització; en aquesta formació la IA no executa pagaments.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-18 · ESCALARQuan té sentit passar d’una anàlisi puntual a un sistema recurrent?
Quan la pregunta es repeteix, les dades són estables, existeixen definicions comunes i el valor justifica automatitzar reporting o alertes.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-19 · MESURARCom mesurem si un cas d’ús d’IA a Finances aporta valor?
Amb una línia base i indicadors com temps, errors, qualitat de decisió, freqüència, cost i control, abans i després de la prova.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.FIN-20 · DECIDIRQuè no hauríem de delegar mai completament a la IA en Finances?
Judicis materials, acceptació de riscos, aprovacions i decisions amb responsabilitat econòmica sense un govern humà explícit.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-01 · ENTENDRECom pot la IA ajudar a entendre un procés operatiu?
Pot representar passos, entrades, restriccions, responsables i excepcions, sempre que l’operació real estigui descrita amb prou evidència.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-02 · ENTENDREPot la IA detectar colls d’ampolla?
Pot identificar patrons en temps, cues, incidències o capacitat si disposem de dades adequades; no ha d’inventar causes absents.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-03 · ANTICIPARPot la IA ajudar a preveure demanda?
Sí, com a suport a models i escenaris, però necessita història, calendaris, promocions i drivers rellevants; una predicció no és una certesa.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-04 · DECIDIRCom pot ajudar a equilibrar servei, estoc i capacitat?
Pot simular trade-offs i fer visibles restriccions; la decisió requereix objectius de servei, costos i tolerància al risc.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-05 · ENTENDREPot la IA analitzar incidències logístiques?
Sí, pot classificar, resumir i buscar patrons; atribuir una causa concreta requereix dades que la sostinguin.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-06 · PREPARARPot preparar una proposta de planificació?
Pot construir opcions i escenaris, però ha de respectar capacitats, calendaris, restriccions i dades validades.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-07 · VERIFICARCom controlem que una recomanació operativa sigui factible?
Contrastant-la amb restriccions dures, capacitat, inventari, terminis, proveïdors i regles de negoci abans d’executar.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-08 · ENTENDREPot la IA ajudar a comparar proveïdors?
Pot estructurar criteris, evidència i comparatives; la decisió ha de separar dades objectives, condicions i judici de risc.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-09 · ANTICIPARPot detectar risc en un proveïdor crític?
Pot assenyalar senyals i dependències si existeixen dades; no pot garantir solvència, continuïtat o compliment futur.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-10 · PREPARARPot redactar una comunicació a un proveïdor davant una incidència?
Sí, pot preparar-la amb fets, impacte, pregunta i següent pas; l’enviament i els compromisos els valida una persona.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-11 · EXECUTARPot una IA fer una comanda automàticament?
Tècnicament és possible amb integracions i permisos, però només és prudent amb límits, segregació, traça i autorització definits.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-12 · PROTEGIRQuines dades operatives requereixen especial prudència?
Preus, contractes, clients, proveïdors, rutes, dades personals i informació competitiva s’han de minimitzar i protegir.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-13 · ENTENDREPot la IA llegir documents no estructurats com albarans o correus?
Sí, pot extreure i classificar informació, però cal validar qualitat, excepcions i camps crítics.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-14 · ESCALARQuan convé automatitzar un procés i quan no?
Quan és prou estable, repetible, mesurable i governable; automatitzar variabilitat mal entesa pot amplificar errors.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-15 · MESURARCom mesurem l’impacte d’una automatització?
Temps de cicle, errors, cost, servei, excepcions, treball manual i qualitat són mesures habituals; cal una línia base.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-16 · DECIDIRPot la IA prioritzar incidències?
Pot ordenar-les segons criteris definits, però els criteris de criticitat i escalat han d’estar governats.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-17 · ANTICIPARPot simular què passa si falla un proveïdor?
Pot construir escenaris si coneix dependències, estocs, alternatives i terminis; no ha d’assumir alternatives inexistents.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-18 · VERIFICARCom evitem que la IA recomani una ruta o pla impossible?
Separant llenguatge de càlcul i aplicant restriccions deterministes abans de presentar la proposta.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-19 · ESCALARQuè canvia quan passem d’un assistent a un agent operatiu?
Augmenta l’autonomia i, per tant, la necessitat d’identitat, permisos, límits, supervisió i capacitat de revertir.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.OPS-20 · DECIDIRQuines decisions operatives haurien de continuar essent humanes?
Les que comprometen servei, diners, seguretat, contractes o excepcions materials sense un marc d’autorització explícit.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-01 · ENTENDRECom pot ajudar la IA a sintetitzar molta informació per Direcció?
Pot resumir, estructurar i relacionar fonts, però la qualitat depèn del context aportat i de la verificació dels fets.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-02 · DECIDIRPot la IA prendre una decisió estratègica?
Pot preparar opcions, evidència i conseqüències; la responsabilitat, prioritats i acceptació del risc continuen essent humanes.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-03 · ANTICIPARPot construir escenaris de negoci?
Sí, si les hipòtesis i drivers són explícits; un escenari és una eina per pensar, no una predicció.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-04 · ENTENDREPot la IA detectar senyals que Direcció no està veient?
Pot ampliar l’exploració i connectar dades, però cal distingir correlacions, hipòtesis i evidència.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-05 · DECIDIRCom pot ajudar a prioritzar iniciatives d’IA?
Pot comparar impacte, viabilitat, risc, dades, capacitat i cost; la cartera final ha de respondre a prioritats reals de negoci.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-06 · MESURARCom sabem si una iniciativa d’IA crea valor?
Definint abans el problema, la mètrica, la línia base, el cost total i el criteri d’èxit.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-07 · PREPARARPot preparar una reunió de Direcció?
Sí, pot sintetitzar antecedents, decisions pendents, alternatives i preguntes, sempre que les fonts estiguin governades.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-08 · VERIFICARCom evitem que Direcció confiï massa en una resposta ben escrita?
Exigint fonts, incertesa, càlculs, contraarguments, dades absents i una revisió humana proporcional al risc.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-09 · PROTEGIRQuina informació no hauríem de posar en una IA pública?
Informació confidencial, personal, privilegiada o estratègicament sensible fora d’un entorn autoritzat i governat.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-10 · ESCALARQuan té sentit crear un sistema propi en lloc d’usar una eina genèrica?
Quan la diferenciació, integració, control, dades, seguretat o recurrència justifiquen construir-lo i mantenir-lo.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-11 · ENTENDREQuina diferència hi ha entre un chatbot, un assistent i un agent?
Varia sobretot el grau d’autonomia, ús d’eines i capacitat d’actuar; a més autonomia, més govern.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-12 · EXECUTARPot un agent executar accions empresarials?
Sí, si està integrat i autoritzat, però cal dissenyar identitat, permisos, límits, supervisió i reversibilitat.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-13 · DECIDIRCom pot la IA ajudar a assignar recursos?
Pot comparar escenaris i restriccions, però la decisió incorpora prioritats, risc i informació que no sempre és quantificable.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-14 · ANTICIPARPot la IA predir què farà el mercat?
Pot analitzar dades i construir escenaris, però no elimina la incertesa ni converteix una projecció en fet.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-15 · PREPARARPot ajudar a convertir una estratègia en un pla d’execució?
Pot descompondre objectius, dependències, decisions i indicadors; els responsables i compromisos els fixa l’organització.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-16 · MESURARQuins costos d’IA hem de considerar més enllà de la llicència?
Implementació, dades, integració, govern, seguretat, canvi, consum, manteniment i revisió humana.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-17 · PROTEGIRCom governa una empresa múltiples eines i models d’IA?
Amb criteris d’ús, classificació de dades, identitats, permisos, proveïdors aprovats, registre i revisió periòdica.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-18 · ESCALARQuè significa passar d’usar IA a dissenyar una organització amb IA?
Incorporar IA als processos i sistemes de decisió amb govern, no només utilitzar-la com una eina puntual.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-19 · VERIFICARQuan cal una persona en el bucle?
Quan el risc, impacte, irreversibilitat, ambigüitat o responsabilitat exigeixen judici i autorització humana.
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.DIR-20 · DECIDIRQuina pregunta hauria de fer Direcció abans d’iniciar qualsevol projecte d’IA?
Quina decisió o resultat necessitem millorar i com sabrem que ho hem aconseguit?
Nivell d’autonomia: analitzar o preparar. La decisió i l’autorització continuen essent humanes.